12 Aralık 2015 Cumartesi

Huu olsun ritmimiz..

Muzik, melodi, tini ve ritm evrenin her noktasinda var olan bir olgu. Atom alti parcaciklardan galaksilere varincaya degin muzigin, melodinin, ritmin olmadigi yer yok sanirim.. adeta muzikle dokunuyoruz ilmek ilmek..

Bebeklikten itibaren melodik sesler cikariyoruz.. yeryuzunde insanin gorundugu en erken caglardan bu yana muzik hayatin bir parcasi.. asagida neanderthal donemde sadece muzik degil muzik aleti bile yaptigimizi gosteren bir video var..

Halboyleyken... muzik caiz mi caiz degil mi (hatta daha acik bir sekilde haram mi degil mi)  tartismalari surebiliyor.

Kuranda haramlar ve farzlar belli. Adam oldurmek caiz mi degil mi diye tartismiyoruz. Ya da icki icmek haram mi helal mi diye de sormuyoruz. Haram kavrami kurani emirlerle belli cunku.

Peki ilk insan topluluklarindan tutun, her insan canlisinin dogdugu ilk aylarda kimse ogretmeksizin melodiyle ugrasmasina karsi.. yani neredeyse dogamizda olan bir davranis bicimine karsi allah haram hukmu verecek olsaydi bunu tartisma konusu yapacak sekilde insani bir mechule surukler miydi? Yoksa vazih bir sekilde haram kilip kullarina net davranisi gosterir miydi? Hangisi onun rahmetine daha uygun?

Insanin dogasinda karnini doyurmak, susuzlugunu gidermek ve cinsel arzularini tatmin etmek vb.. var. Ve allah yemek yemegi helal kilip bazi yiyecekleri haram kilmis. Su icmeyi helal kilip sarhosluk verecek mesrubatlari haram kilmis. Cinselligi helal dairede sayip zinayi haram kilmis. Insan dogasindaki, algilama hududuna giren her seyi dogru yerlere kanalize edip, bazi istimal noktalari konusunda tahdid -sinirlandirma- getirmis.

Yukarida insan dogasina ickin seyleri yok saymayip kanalize eden allahin yine insan dogasindaki muzigi haram kilmasi bana akli de gelmiyor mantiki de gelmiyor, hikmetli de gelmiyor, kalbim de kabul etmiyor.

Yeryuzunun neresinde gezerseniz bir melodiye sahit olacaksiniz, kulaklariniz bunu duyacak, kalbinizdeki ses şakiyacak ama allah insanin muzik yapmasina izin vermeyecek. Garip.

Tum bunlar bir akil yurutme ve muzik haram mi helal mi tartismalarinda haram kismini yurutenler icin hic bir mana ifade etmiyor. Cunku felanca hocanin 'zorlama' ayet tefsirleri ile filanca hocanin 'sosyolojiden tarihten baglamdan anlamayan' hadis yorumlamalari herhangi bir muminin akil yurutmesinden cok daha onemli. Hatta herhangi bir muminin akil yurutmesi temelsiz ve curuk.

Halbuki allah defalarca akletmez misiniz? Diye sorarak tum insanlari insani dusunmeye tefekkur etmeye davet eder. Sadece bir kisim insanlari ya da alimleri degil. Hakeza " biz kurani  anlayasiniz diye arapca indirdik" diyerek kuranin herhangi bir dunyali icin anlasilabilecek duzeyde oldugunu bize soyler. O ancak alimlerin anlayabilecegi biz fanilerin anlamaktan aciz kalacagi bir metin degildir.

Gelgelelim muzige haram hukmu verdiren hadislere.. (cunku ayetlerde haramiyet karsimiza cikmiyor) tek tek siralamayacagim. Fakat arastirip bakanlar gorecek ki, peygamberin hitap ettigi donemde icinde yasadigi toplumda muzik; kadinlarin ortada raksettigi, erkeklerin icki icip isret ettigi ortamlarin mezesi olarak karsimiza cikiyor.

Kisilerin muzik yapmak istemesi ilahi veya ulvi sebepler ya da kisisel butunluk icin degil bu isret mekanlarinin parcasi olmak icin. O donem o ortamda boyle. Dar bir alan dar bir ortam. Peygamberin o donemde soyledigi sozler kisilerin bu tur ortamlardan uzak durmasi icin oncul adimlari men etmeye yonelik.

Yani daha aciklikla soyleyecek olursak adam kendi uzletine cekilip manevi yolculugunu yaparken muzik yapiyor da veya o sesleri duyup da vecde geliyor da veya her ne ise helal dairede muzigi kullaniyor da buna ragmen peygamber kisiye donup melodik sesler cikarma, elindeki aleti calma demiyor.

Isin bir diger boyutu da su, ictihad denilem bir kavram var.. haydi biz isten anlamaz siradan muminleriz (muzik dinleyen sefih kullar olarak) bizim sahsi hayatimizla ilgili kararlarimiz/dusuncelerimiz/ictihatlarimiz bizi baglar. O yuzden bizim dusuncemizin kiymeti harbiyesi olmayabilir.  E yuzyillardir tekkelerde sifahanelerde dergahlarda dunyanin her tarafindaki islami meclislerde de muzik kullanilmis. Mesk etmisler, muzigin sifasindan yararlanmislar.. tum bunlarin ictihadi batil da, hadisleri duz metinden ibaret gorup yasandigi arka plana bakmadan hukum cikaran insanlarin ictihadi mi allahin muradini yansitiyor sadece?

Bediuzzamanin 'ses'lerle ilgili guzel bir kistasi vardir.. şehevani duygulari tahrik eden; insani derin depresyona, melankoliye surukleyen; allaha sirk kosan, kufur ve isyan iceren sesleri haram olarak telakki eder.

Fitratimizda/dogamizda/yaratilisimizda var olan, kainatin her tarafinda da mevcut olan ritm, ahenk, melodi ve muzik icin toptan haram demeyi anladigim islama yakistirmasam da bediuzzamanin kistasina gore sinirlandirma getirmek bana daha akli selim geliyor.

(Neden bu kadar uzun uzun yazdim bilmiyorum aslinda soylemek istedigim, manadan soyunmus, anlamdan arinmis, baglam kaygisi gutmeyen metin muslumanliginin beni cok tedirgin ettigiydi. Konu muzikte kaldi gitti :) )

***
https://youtu.be/sHy9FOblt7Y

https://youtu.be/SA1EQRjT604


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder